Psychoanalyse als relatietherapie

De psychoanalytische of psychodynamische psychotherapie gaat er vanuit dat mensen vooral gevormd worden door belangrijke ervaringen uit hun jeugd.

Als je psychische problemen hebt dan zijn die vaak het gevolg van emotionele conflicten uit je kindertijd. Deze conflicten ontstaan vaak in relatie tot belangrijke personen zoals verzorgers en gezinsleden of in relatie tot je eigen geweten. Een kind dat een innerlijk conflict ervaart, bijvoorbeeld door een gebrek aan liefde of door een gevoel van afwijzing, kan op de negatieve gevoelens daarvan reageren met afweermechanismen als ontkenning en projectie. Dergelijk gedrag kan onderdeel worden van je persoonlijkheid. Wanneer je volwassen bent kan je hetzelfde gedrag laten zien dat je ook als kind vertoonde tijdens conflictsituaties. Bij stress of in crisis situaties reageer je als volwassene dan op dezelfde manier als dat je deed toen je kind was.

Zowel psychoanalyse als psychoanalytische psychotherapie gaan ervan uit dat mensen zich over het algemeen niet bewust zijn van de emoties die ons gedrag veroorzaken. Die emoties zijn vaak vergeten of verdrongen. In de therapie wordt je je bewust gemaakt van deze emoties. Door de verdrongen emoties in een veilige therapiesetting opnieuw te beleven, kan je ze alsnog verwerken. Zo kun je de reacties op conflicten die je jezelf hebt aangeleerd in je kindertijd vervangen door aangepaste, gezondere manieren van omgaan met conflictsituaties. Ondersteund door de psychotherapeut verdiep je je in je verleden. Door emotionele reacties van vroeger en van nu te analyseren ga je de confrontatie met jezelf aan. Deze confrontatie maakt de therapie een inspannende en soms pijnlijke vorm van therapie. De weerstand die de psychotherapie bij je oproept weerspiegelt vaak de intensiteit van de onderliggende onverwerkte conflicten.

Psychoanalytische psychotherapie in praktijk

Aan het therapeutische deel van psychoanalytische psychotherapie gaan een aantal oriënterende gesprekken vooraf. Hierin maak je samen met de psychotherapeut afspraken over welke problemen behandeld moeten worden en over de frequentie van de therapiesessies. Tijdens de werkelijke psychoanalytische psychotherapie vertel je wat je bezig houdt en welke emoties je ervaart. De therapeut staat met je stil bij welke herinneringen en associaties deze emoties oproepen met vroegere ervaringen. Ook gevoelens met betrekking tot de relatie met de therapeut worden onderzocht. Al deze gedachten, emoties en associaties worden geanalyseerd. Waar nodig vraagt de therapeut verder naar bepaalde emoties of associaties en kan daarop interpretaties geven. Zo wordt het therapeutisch proces op gang gehouden. De therapeut komt echter niet met kant en klare oplossingen voor problemen.

Psychoanalytische psychotherapie is een vorm van langdurige psychotherapie: de therapie duurt enkele jaren. De sessies vinden plaats met een frequentie van tussen de twee keer per week en eens per twee weken.

Kanttekeningen bij psychoanalytische psychotherapie

Door de lange duur en intensiviteit van de therapie zal psychoanalytische psychotherapie niet iedereen aanspreken. Ook moet je het aankunnen om, ondanks je psychische problemen, de confrontatie met jezelf en je verleden aan te kunnen. Ook is de therapie inzicht gevend in plaats van oplossingsgericht.

Psychoanalytische relatietherapie

Een therapeut met een psychoanalytische achtergrond zal de oorzaken van de relatieproblemen vooral zoeken in de emotionele conflicten uit de kindertijd van de beide partners. Er wordt dan meer gekeken naar uit welke gezinnen jij en je partner komen. Jullie kunnen in de therapie jullie onverwerkte emoties opnieuw ervaren. Het doel van de behandeling is het bewust worden van verborgen gevoelens en gedachten, waardoor jullie allebei inzicht krijgen in de oorzaak van jullie problemen. Zo kunnen jullie de emoties die de relatie in de weg staan, alsnog verwerken.

Keurmerk

De drie verenigingen die de psychoanalyse in Nederland bevorderen – de Nederlandse Vereniging voor Psycho Analyse (NVPA), het Nederlands Psychoanalytisch Genootschap (NPG) en de Nederlandse PsychoAnalytische Groep (NPAG) hebben in juni 2016 besloten tot een fusie onder de naam Nederlandse Psychoanalytische Vereniging (NPaV). Wellicht dat zij ook een register van psychoanalisten gaan voeren.

Bron: website therapiehulp.nl en nvpa.nl